Tom II, rozdziały 58–67 i epilog: pogrzeb Ramzesa XII, śmierć Ramzesa XIII i rządy Herhora

Po rozmowie Ramzesa XIII z Samentu na temat Labiryntu akcja przenosi się do Teb, gdzie faraon zwiedza Tan-ta-ren i Kaneh. W świątyni Hator ogląda szkołę, ale najważniejsza scena rozgrywa się w Tebach podczas pogrzebu Ramzesa XII. Orszak żałobny prowadzi mumię zmarłego z pałacu do świątyni Amona-Ra, a potem do grobowca na zachodnim brzegu Nilu. Przez aleję sfinksów, wśród płaczek, kapłanów, wojska, nomarchów i tłumów ludu, ciało faraona zostaje złożone w podziemnym grobie. Ramzes XIII obserwuje cały obrzęd i coraz wyraźniej czuje potęgę stanu kapłańskiego. W czasie ceremonii Mefres wygłasza długi hymn o boskości Ramzesa XII i o roli religii w państwie. Młody faraon, choć gniewa się na lekceważenie swojej osoby, rozumie, że kapłani mają ogromny wpływ na Egipt. W końcu zostaje sam w swych myślach z przekonaniem, że musi walczyć o władzę.

Po pogrzebie Ramzes XIII objeżdża Egipt. W różnych miastach spotyka go życzliwe przyjęcie, a lud cieszy się z jego wizyty. Nomarchowie i kapłani zaczynają jednak rozumieć, że nowy faraon ma poparcie ludu. Ramzes dowiaduje się od skarbnika, że świątynie odmówiły pożyczki skarbowi i że podatki wpływają słabo. Oskarża Herhora o podburzanie chłopów. Postanawia więc zwołać przedstawicieli wszystkich stanów, aby uzyskać zgodę na otwarcie skarbca w Labiryncie. Sem ostrzega go, że ostateczną decyzję wyda Amon, a Herhor i Mefres nie zgodzą się na naruszenie skarbu. Ramzes snuje też wielkie plany budowy: chce wznieść okrągłą wieżę grobową i świątynię dla Jedynego Boga, lecz Sem wykłada mu, że takie pomysły nie pasują do Egiptu. W długiej rozmowie kapłan broni egipskich świątyń i przeciwstawia je budowlom asyryjskim. Faraon odkłada więc zamiary budowlane, ale nie rezygnuje z walki politycznej.

W tym czasie Pentuer wraca do Dolnego Egiptu, by wybrać delegatów i jednocześnie przekonywać lud o potrzebie reform. Rozmawia z Herhorem, który tłumaczy mu, że Ramzes XIII jest nieprzewidywalny i szkodliwy dla państwa. Herhor przedstawia swoją wizję rządów kapłańskich i wyjaśnia, że to kapłani naprawdę utrzymują Egipt. Pentuer coraz wyraźniej widzi rozłam między faraonem a stanem świątynnym. Wędruje także do świątyni bogini Nut, gdzie mieszka Menes, stary uczony i inżynier. Menes pokazuje mu swoje obliczenia dotyczące wielkości Ziemi, przewiduje zaćmienie słońca i demonstruje przyrząd do czerpania wody z Nilu. Jego wynalazki mają odciążyć chłopów, ale Pentuer wątpi, czy znajdą zastosowanie. Mimo to rozumie wielkość wiedzy Menesa. Równocześnie Ramzes, zajęty polityką i wojskowymi planami, żeni swego ulubieńca Tutmozisa z Hebron, córką nomarchy Antefa. Podczas uczty Hebron wyznaje, że małżeństwo jest dla niej obowiązkiem wobec ojca i faraona, a jej serce zwraca się raczej ku Ramzesowi. Ślub odbywa się w świątyni Amona, po czym Tutmozis i Hebron otrzymują pałacyk w ogrodach.

Wkrótce potem w podziemiach świątyni Amona odbywa się tajna narada Herhora, Mefresa i innych dostojników. Uzyskują oni kontrolę nad najwyższą radą kapłańską i przygotowują walkę z Ramzesem. Herhor przekonuje, że faraon jest niebezpieczny, bo chce ruszyć skarb Labiryntu, obiecuje ulgi ludowi i sprowadza wojskowość do granic ryzyka. Aby osłabić Ramzesa, kapłani postanawiają rozpowszechnić wieść o jego obłąkaniu. Jednocześnie Mefres odkrywa i więzi Greka Lykona, człowieka podobnego do faraona, którego zamierza wykorzystać w swoich planach. Tutmozis, zaniepokojony plotkami, ostrzega Herhora, że Lykon ukrywa się u Mefresa. Jednak kapłan nie ustępuje. Plotki o szaleństwie Ramzesa rozchodzą się po całym Egipcie. Królowa Nikotris nie wie, czy wierzyć sercu matki, czy podszeptom kapłanów; Tutmozis sam zaczyna się wahać. Ramzes, nic o tym nie wiedząc, traci zaufanie części otoczenia.

Wreszcie dochodzi do wielkiej walki o Labirynt. Ramzes zwołuje zgromadzenie stanów Egiptu i w obecności delegatów prosi o zgodę na naruszenie skarbca. Herhor sprzeciwia się i twierdzi, że państwo nie jest aż tak biedne, aby łamać święte prawo. Głosowanie kamykami przynosi porażkę: większość jest przeciw faraonowi. Mimo tego Ramzes zachowuje spokój i natychmiast przygotowuje plan działań. Rozkazuje rozpowszechnić wieść o najazdach pustynnych, przesuwa wojska i zamierza zająć świątynie w chwili, gdy lud wzburzy się przeciw kapłanom. Równocześnie Herhor i Mefres postanawiają wywołać napad na świątynie wcześniej, aby użyć do tego zaćmienia słońca. Pod wpływem ich machinacji Egipt ogarnia chaos: handel ustaje, komunikacja zostaje przerwana, lud i wojsko dzielą się na partie. W Memfis 20 Paofi tłumy gromadzą się pod świątynią Ptah, gdzie kapłani rozdają chleb i wino, a agitatorzy podburzają pospólstwo. Gdy zaczyna się częściowe zaćmienie, Herhor na szczycie świątyni ogłasza, że bogowie przeklinają bezbożników. Lud pada na ziemię, wojsko wpada w popłoch, a kapłani odzyskują autorytet. Podobne sceny powtarzają się w innych miastach Egiptu, przez co plany Ramzesa załamują się.

W tym samym czasie Tutmozis prowadzi oddział ochotników do świątyni Ptah, by aresztować Herhora i Mefresa. W świątyni dochodzi jednak do zdrady: Eunana, przekupiony przez kapłanów, zabija Tutmozisa. Ramzes, ranny przez Lykona, dowiaduje się o śmierci ulubieńca i sam traci siły. Wybuchu walki już nie powstrzyma. W ostatnich chwilach rozkazuje Azjatom ruszyć do Memfisu, lecz po drodze upada. Umiera pod pałacykiem, z hełmem i mieczem przy sobie, nie doczekawszy zwycięstwa. Jego śmierć otwiera drogę Herhorowi.

Po zgonie Ramzesa XIII władzę obejmuje San-amen-Herhor jako namiestnik. Uspokaja bunty, przywraca co siódmy dzień odpoczynku, broni cudzoziemców, spłaca długi państwa i porządkuje Egipt. Dzięki jego rządom kraj odzyskuje spokój, ale pamięć o Ramzesie szybko blednie. Gdy mumię zmarłego faraona złożono w królewskich pieczarach, w Tebach zwołano wielkie zgromadzenie. Herhor ogłasza, że wraz ze śmiercią Ramzesa XIII kończy się dwudziesta dynastia. Następnie ujawnia, że poślubił królową Nikotris, która zrzekła się tronu. Zgromadzenie wybiera nowego władcę, lecz Nitager wskazuje właśnie Herhora. Ten zostaje koronowany na faraona. Po ceremonii spotyka Pentuera, który nie chce już służyć dworowi, tylko wraca do nauki i mądrości.

W epilogu Pentuer wraca do Menesa. Stary mędrzec nie opłakuje upadku Ramzesa XIII, lecz tłumaczy, że każdy władca należy do swojej epoki. Ramzes był wojownikiem w czasie, gdy Egipt potrzebował innych ludzi. Menes pokazuje Pentuerowi, że życie państw i ludzi jest jak cykl natury: dynastie upadają, ale Egipt trwa jak drzewo, które zrzuca liście, by wypuścić nowe. Pentuer stopniowo odzyskuje spokój i wraz z Menesem wędruje po wsiach, żebrząc o żywność dla świątyni Mądrości. Ostatecznie obaj wracają do świata pracy i obserwacji natury. Menes uczy, że trzeba patrzeć na rzeczy trwałe, nie na chwilowe zamęty polityczne, a Pentuer rozumie, że jego wcześniejsze marzenia o ratowaniu państwa były złudzeniem. Tak kończy się opowieść o upadku Ramzesa XIII i przejęciu władzy przez Herhora.