Księgi IX–XII – Poselstwo do Achillesa, wyprawa nocna i szturm na mur

W dziewiątej księdze Agamemnon, załamany po kolejnych klęskach, chce wracać do domu. Diomedes sprzeciwia się tej myśli i przekonuje, że Grecy nie powinni ustępować. Nestor proponuje wysłanie posłów do Achillesa. Agamemnon obiecuje przebaczenie i wielkie dary: złoto, trójnogi, konie, branki oraz rękę jednej ze swych córek. Nestor wyznacza na posłów Odyseusza, Ajasa i Fojniksa. Wysłannicy idą do Achillesa, zastają go przy lirze i uczcie. Achilles przyjmuje ich życzliwie, ale pozostaje nieugięty. Odyseusz przedstawia dary Agamemnona i prosi o powrót do walki; Fojniks przypomina dawną opiekę nad Achillem i błaga go o zmianę decyzji; Ajas zarzuca mu upór i brak litości. Achilles odrzuca jednak prośby. Mówi, że nie wróci do boju, choćby dawano mu największe skarby, bo Agamemnon go obraził. Zapowiada, że wypłynie jutro z Grekami do domu. Posłowie wracają z niepowodzeniem, a Agamemnon i inni wodzowie nie znajdują sposobu na zmianę jego decyzji.

W dziesiątej księdze Agamemnon i Menelaos nie mogą spać. Wzywają Nestora i radzą nad sposobem ratunku dla obozu. Nestor proponuje wysłanie zwiadu. Odyseusz i Diomedes wyruszają nocą do obozu Troi. Po drodze zabijają szpiega Dolona, którego Hektor wysłał, by rozpoznał położenie Greków. Dolon zdradza im, gdzie śpią Trakowie z królem Rezusem. Odyseusz i Diomedes wpadają do obozu, zabijają Rezusa i jego ludzi, zabierają sławne konie i wracają do obozu greckiego z łupem i nową nadzieją.

W jedenastej księdze Zeus zsyła na Greków Zgubę i rozpoczyna się ciężki dzień walki. Agamemnon walczy dzielnie, rani wielu Trojan, ale sam zostaje zraniony i musi wycofać się z pola bitwy. Diomedes, Odyseusz i inni wodzowie odnoszą rany. Grecy tracą odwagę, a Trojanie przybliżają się do muru i obozu. Wtedy Hektor zagrzewa swoich do ataku, a Zeus po raz kolejny wspiera Trojan. Greccy wodzowie próbują odpierać napór, lecz nie mogą zatrzymać Hektora. Patrokl widzi nieszczęście i biegnie do Nestora, a potem wraca do Achillesa. Spotyka rannego Eurypila, opiekuje się nim i słyszy od Nestora, że powinien nakłonić Achillesa do powrotu do walki.

W dwunastej księdze Trojanie szturmują mur grecki. Polidamas odradza Hektorowi atak konny przez rów i proponuje atak pieszy. Hektor zgadza się, a Trojanie, podzieleni na oddziały, podchodzą pod mur. Wówczas ukazuje się znak: orzeł upuszcza węża. Polidamas tłumaczy to jako złą wróżbę i radzi odwrót, ale Hektor odrzuca jego słowa i twierdzi, że należy ufać Zeusowi, nie ptakom. Trojanie nacierają mimo to. Najpierw pomagają im bogowie, później jednak Grecy zacięcie się bronią. Największy przełom następuje, gdy Hektor z pomocą Zeusowej woli wyważa bramę ogromnym głazem i wpada na mur. Grecy cofają się pod okręty. Wydaje się, że Trojanie zdobędą obóz, a walka przenosi się pod same statki.