Początek pobytu w Wahlheim

Werter zaczyna listy do przyjaciela Wilhelma od wyjazdu na wieś, który przynosi mu ulgę po wcześniejszych rozczarowaniach. Pisze, że samotność dobrze działa na jego skołatane serce, a okolica wydaje mu się rajem. Z zachwytem opisuje wiosnę, drzewa, doliny, potok i studnię, przy której często siada. Od początku podkreśla, że chce żyć blisko natury, czerpać z niej spokój i obserwować zwykłe życie ludzi wiejskich.

W pierwszych listach poznajemy też jego sposób patrzenia na świat. Werter nie lubi sztywnych reguł ani sztucznego życia towarzyskiego. Ceni spontaniczność, uczucie i prostotę. Zauważa różnicę między ludźmi z wyższych sfer a prostym ludem, ale zarazem krytykuje pogardę wobec biedniejszych. Pomaga dziewczynie przy studni, rozmawia z chłopami, obserwuje dzieci i zbliża się do mieszkańców Wahlheim. Szuka kontaktu z naturą i z ludźmi prostymi, bo uważa ich życie za prawdziwsze niż życie salonowe.

Werter osiedla się w pobliżu Wahlheimu, zaczyna regularnie bywać pod lipami przy gospodzie i czytać Homera. To miejsce staje się dla niego ważne również dlatego, że właśnie tam pierwszy raz widzi dzieci i młodą kobietę, która później odegra najważniejszą rolę w jego losie. Na początku jest to jeszcze zwykła obserwacja codziennego życia, ale Werter już wtedy przeżywa wszystko bardzo silnie i traktuje każdą scenę jak coś szczególnego. Jego listy pokazują człowieka wrażliwego, skłonnego do zachwytu, a zarazem coraz mniej zdolnego do zwykłej równowagi.

W tym okresie Werter dużo rozmyśla o sobie, o sztuce i o naturze ludzkiej. Twierdzi, że metoda i rozsądek mogą tłumić prawdziwe uczucie, a człowiek powinien ufać naturze. Mówi też, że szczęście bierze się z wewnętrznej swobody. Z czasem jednak te poglądy będą coraz bardziej zderzać się z rzeczywistością. Już w początkowych listach widać, że Werter żyje skrajnie emocjonalnie, łatwo popada w zachwyt, a potem w smutek. To zapowiada późniejszy rozwój wydarzeń.

Na tym etapie utworu najważniejsze jest więc osiedlenie się Wertera w Wahlheim, jego zachwyt nad przyrodą, samotność, pierwsze obserwacje wiejskiego życia oraz przygotowanie do spotkania z Lotą. Zewnętrznie niewiele się dzieje, ale wewnętrznie bohater coraz mocniej przeżywa wszystko, co widzi. Jego listy nie są tylko relacją z pobytu na wsi, lecz także zapisem narastającej wrażliwości i napięcia psychicznego.