Spotkanie z Lotą

Przełomem w życiu Wertera jest dzień 16 czerwca, kiedy poznaje Lotę, córkę komisarza S. Już pierwszy opis dziewczyny pokazuje, że robi na nim niezwykłe wrażenie. Lota zajmuje się w domu młodszym rodzeństwem, kroi im chleb i troszczy się o dzieci z czułością i naturalnością. Werter od razu zwraca uwagę na jej urodę, ruchy, głos i sposób bycia. Nie jest to tylko fascynacja wyglądem, ale zachwyt całym jej sposobem istnienia.

W drodze na wiejską zabawę Werter dowiaduje się, że Lota jest zaręczona z Albertem. Ta wiadomość nie zmienia jednak od razu jego uczuć. Na balu tańczy z nią, szczególnie ważny staje się dla niego walc, podczas którego ma Lotę w ramionach. Opis tańca jest bardzo emocjonalny: Werter czuje się tak, jakby nic poza nią nie istniało. Podczas zabawy poznaje też Alberta jako osobę spokojną, rozsądną i życzliwą. Burza przerywa zabawę, a uczestnicy przenoszą się do pokoju, gdzie Lota proponuje grę towarzyską. Po burzy Werter i Lota rozmawiają przy oknie, wspominają Klopstocka i poezję. Już wtedy między nimi rodzi się szczególna bliskość.

Następnego dnia Werter wspomina powrót z balu i już wie, że odtąd jego życie zmieniło się na zawsze. W kolejnych listach coraz częściej bywa w domu komisarza, gdzie zbliża się do Loty, dzieci i całej rodziny. Lota zajmuje się domem, rodzeństwem i codziennymi obowiązkami, a Werter obserwuje ją z podziwem. Widać, że uważa ją za istotę niemal idealną. Jednocześnie coraz silniej cierpi, bo Lota jest przeznaczona Albertowi.

Ważna staje się także rozmowa o książkach i lekturze. Lota mówi, że najbardziej lubi dzieła, które pokazują świat podobny do jej własnego życia. To bardzo zbliża ją do Wertera, który odbiera te słowa jako potwierdzenie duchowej wspólnoty. On sam staje się coraz bardziej zależny od jej obecności. Każde spojrzenie, gest czy słowo nabiera dla niego ogromnego znaczenia.

W tym fragmencie utworu rozwija się główny konflikt. Werter zakochuje się w Lotcie, ale ona jest już związana z Albertem. Zewnętrznie pozostają przyjaciółmi, wewnętrznie Werter coraz bardziej traci równowagę. Jego uczucie nie jest odwzajemnione w sposób jednoznaczny, choć Lota darzy go sympatią i współczuciem. Od tej chwili całe opowiadanie prowadzi ku narastającemu napięciu między miłością Wertera, spokojem Alberta i odpowiedzialnością Loty.