Pożegnanie i śmierć Wertera

Końcowe listy pokazują, że Werter jest coraz bardziej zdecydowany odejść z tego świata. Czuje, że nie znajduje już żadnego oparcia ani w pracy, ani w podróżach, ani w kontaktach z ludźmi. Wspomina dawną bliskość z Lotą i coraz silniej odczuwa, że utracił wszystko. Jednocześnie Lota, choć współczuje Werterowi, postanawia go odsunąć. Wie, że ich dalsze spotkania są niebezpieczne, a uczucie Wertera staje się dla wszystkich ciężarem.

Do kulminacji dochodzi w dniu, gdy Werter przychodzi do Loty i Albert również jest obecny. Lota czyta wtedy Osjana. Lektura wzrusza ją i Wertera do głębi. W pewnej chwili Werter nie wytrzymuje napięcia: obejmuje Lotę, całuje ją i zostaje przez nią odtrącony. Lota mówi mu, że to ostatni raz i że nie zobaczy jej nigdy więcej. To moment ostatecznego zerwania. Werter wychodzi, błąka się po mieście i okolicy, a potem pisze list pożegnalny. Prosi w nim o pistolet Alberta, zapowiada wyjazd i dziękuje za dotychczasową pomoc. W rzeczywistości przygotowuje jednak samobójstwo.

Przed śmiercią Werter porządkuje swoje sprawy, spala część papierów, pisze do Loty i Wilhelma, żegna matkę, Alberta i wszystkich bliskich. Ubrany jest w błękitny frak i żółtą kamizelkę, które wcześniej łączyły się w jego wspomnieniach z pierwszymi spotkaniami z Lotą. O północy, gdy dom już cichnie, strzela sobie w głowę ponad prawym okiem. Rano służący znajduje go rannego przy biurku. Wezwany lekarz stwierdza, że nie ma ratunku. Werter kona jeszcze przez kilka godzin i umiera w południe.

Po jego śmierci następuje opis pogrzebu. Lota jest wstrząśnięta, Albert przygnębiony, a stary komisarz przyjeżdża, by pożegnać konającego przyjaciela córki. Werter zostaje pochowany nocą w miejscu, które sam wskazał — przy dwóch lipach na cmentarzu. Nie odprowadza go żaden ksiądz. Zakończenie ma charakter tragiczny i zamyka historię człowieka, który nie potrafił pogodzić swego uczucia z rzeczywistością.

Finał powieści pokazuje też ostatni etap wewnętrznego rozpadu bohatera. Werter do końca pozostaje rozdarty między miłością do Loty, poczuciem winy wobec Alberta, a pragnieniem śmierci, którą traktuje jako jedyne wyjście. Jego ostatnie listy są zarazem pożegnaniem z ukochaną, z przyjacielem i ze światem. Tragedia kończy się śmiercią Wertera, a wokół niej skupiają się wszystkie najważniejsze relacje i konflikty utworu.