Akt I – Początek waśni i spotkanie kochanków

Akcja tragedii rozgrywa się głównie w Weronie, a w piątym akcie częściowo w Mantui. Już w prologu zostają zapowiedziane dwa zacne rody – Monteki i Kapuleci – których wieloletnia nienawiść prowadzi do śmierci młodych kochanków. Pierwsza scena zaczyna się na placu publicznym od kłótni służących obu domów: Samsona, Grzegorza, Abrahama i Baltazara. Spór szybko przeradza się w walkę, do której włączają się Benwolio i Tybalt, a potem także mieszkańcy miasta. Dopiero książę Eskalus przerywa zamieszki i grozi śmiercią każdemu, kto jeszcze raz naruszy pokój miasta.

Po odejściu z tłumu Monteki i Pani Monteki pytają Benwolia o Romea. Benwolio opowiada, że widział go samotnie w gaju sykomorowym, pogrążonego w smutku. Monteki wyjaśnia, że syn od dawna unika ludzi, wzdycha o świcie i zamyka się w ciemnym pokoju. Kiedy przychodzi Romeo, rozmowa z Benwoliem ujawnia przyczynę jego przygnębienia: kocha kobietę, która nie odwzajemnia jego uczuć. Romeo mówi o niej z zachwytem, ale też z rozpaczą, a Benwolio radzi mu zapomnieć o niej i spojrzeć na inne dziewczęta. Romeo nie przyjmuje tej rady.

W drugiej scenie Kapulet rozmawia z Parysem, który prosi o rękę Julii. Ojciec dziewczyny odpowiada, że córka ma dopiero czternaście lat i jest za młoda na małżeństwo. Zaprasza jednak Parysa na wieczorny bal w swoim domu, gdzie ma się odbyć uczta dla wielu gości. Służący z zapisaną listą zaproszonych spotyka Romea i Benwolia. Romeo czyta nazwiska i dowiaduje się, że jego ukochana Rozalina ma być wśród gości Kapuletów. Benwolio nakłania go, by poszedł na bal i porównał Rozalinę z innymi kobietami.

W trzeciej scenie Pani Kapulet i Marta rozmawiają z Julią o jej wieku i o małżeństwie. Matka oznajmia, że Parys stara się o Julię i radzi, by przyjrzała się mu podczas balu. Julia odpowiada ostrożnie i posłusznie, że zobaczy, „jeśli patrzenia dość na to”. W czwartej scenie Romeo, Merkucjo i Benwolio w maskach idą na bal. Merkucjo opowiada o królowej Mab i drwi z marzeń ludzi, a Romeo czuje niepokój, jakby zbliżało się nieszczęście. Piąta scena to bal w domu Kapuletów. Romeo od razu dostrzega Julię i zachwyca się jej pięknością. Tybalt rozpoznaje po głosie, że wśród masek jest Monteki, i chce się z nim rozprawić, ale Kapulet zabrania mu burdy. Romeo i Julia rozmawiają po raz pierwszy w formie sceny miłosnej, w której ich słowa mają kształt modlitwy i rozmowy pielgrzymów. Całują się. Dopiero Marta przerywa spotkanie, a Romeo dowiaduje się, że Julia jest córką Kapuletów. Julia także pyta potem o nieznajomego i słyszy od Marty, że był to Romeo Monteki. Kończy akt odkryciem, że pokochała syna największego wroga swojego domu.