Wstęp i obiór Konrada

„Konrad Wallenrod” Adama Mickiewicza to powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich. Wstęp przedstawia granicę na Niemnie, która oddziela Litwinów od Krzyżaków. Po jednej stronie są lasy, świątynie i życie Litwy, po drugiej znak Zakonu i groźba wojny. Poeta podkreśla, że dawniej Niemen łączył oba brzegi, lecz teraz stał się granicą nieprzyjaźni. Wśród tej historycznej scenerii pojawia się zapowiedź, że ludzie zostaali rozdzieleni przez wojny, ale miłość kochanków przetrwa.

W pierwszej części utworu, zatytułowanej „Obiór”, w Maryjenburskim zamku zbierają się komturzy i bracia zakonni, by wybrać nowego mistrza. Największe uznanie zdobywa Konrad Wallenrod. Jest cudzoziemcem, sławnym wojownikiem, który walczył z Maurami i Turkami, a także brał udział w turniejach. Oprócz odwagi wyróżnia go skromność, niechęć do dworskich zaszczytów i odosobnienie. Nie szuka pochwał, nie lubi zbytnich uczt i woli samotność. Ma tylko jednego przyjaciela – starego mnicha Halbana, który jest jego powiernikiem i spowiednikiem.

Już w tej części pojawiają się jednak sygnały niepokoju. Konrad bywa przygnębiony, czasem sięga po wino, a wtedy śpiewa pieśni w obcej mowie, pełne bólu i wspomnień. W jego zachowaniu widać rozdwojenie: z jednej strony jest wielkim rycerzem i przyszłym mistrzem zakonu, z drugiej – człowiekiem przeżywającym ukryty dramat. Bracia zakonni podziwiają go, ale Halban zdaje się znać jego tajemnicę i umie oddziaływać na jego nastroje. Już tutaj Mickiewicz sugeruje, że za zewnętrzną chwałą Konrada kryje się inny, mroczny cel.

Na tle uroczystego wyboru mistrza ważna jest też scena modlitwy i nocnego spaceru po zamku. Arcykomtur i bracia zasięgają rady u Halbana, po czym słyszą głos pustelnicy z wieży. Jej słowa są zagadkowe, ale bracia odczytują je jako znak, że Konrad ma zostać mistrzem. Ostatecznie wybór zostaje dokonany. Wszyscy wiwatują na cześć nowego wodza Zakonu, nie wiedząc jeszcze, że jego zwycięstwo może oznaczać zagładę. W tej części zostaje zarysowana główna tajemnica utworu: Konrad jest kimś więcej niż wiernym rycerzem Zakonu, a jego przeszłość związana jest z Litwą i z osobą pustelnicy.