Akt I – Przyjazd Gustawa i śluby panieńskie

Akcja komedii rozgrywa się na wsi, w domu pani Dobrójskiej. Na początku Jan czuwa nad pokojem Gustawa i rozmawia z Radostem, który chce sprawdzić, czy jego wychowanek śpi. Z rozmowy wynika, że Gustaw nocą był poza domem i wrócił dopiero nad ranem, a Jan pilnuje okna, przez które Gustaw wchodzi i wychodzi. Wkrótce sam Gustaw pojawia się przez okno. Radost, jego opiekun i stryj, od razu wypomina mu nocne wyprawy, brak rozsądku i lekkomyślność.

Gustaw twierdzi jednak, że chce się ożenić z Anielą i że wszystko będzie dobrze. Radost nie wierzy w jego poprawę, ale Gustaw dalej zachowuje się swobodnie i mówi, że w domu pani Dobrójskiej nie ma dla niego dość rozrywki. Opisuje nawet swój wczorajszy wypad do miasta, gdzie był na balu w karczmie „Pod Złotą Papugą”, przebrany razem z innymi. Radost coraz bardziej obawia się o przyszłość Gustawa, lecz ten nie zamierza zmieniać sposobu bycia.

W pierwszym akcie ważne są też sceny z Albinem, który kocha Klarę i stale wzdycha z powodu swej miłości. Radost próbuje go pocieszyć, ale bez skutku. Wreszcie w domu pojawiają się Aniela i Klara. Albin wyznaje Klarze uczucie, lecz ona drwi z jego płaczu i natarczywości. Aniela stara się łagodzić sytuację, ale Klara pozostaje chłodna. Obie dziewczęta, rozgniewane na zalotników, rozmawiają o mężczyznach i dochodzą do wniosku, że nie należy im ufać. Wspólnie wypowiadają swoje postanowienie: „Przyrzekam na kobiety stałość niewzruszoną, / Nienawidzieć ród męski, nigdy nie być żoną.” Ten moment staje się początkiem głównego konfliktu komedii.

Po chwili do domu wraca pani Dobrójska. Widzi napięcie między młodymi i próbuje je uspokoić. Uważa, że zarówno Aniela, jak i Klara są zbyt dumne, a ich niechęć do mężczyzn wynika z lektur i rozmów, które zbyt silnie wpłynęły na ich wyobrażenia. Gdy wchodzi Gustaw, siada obok nich, ale zachowuje się roztargniony i niepotrafiący skupić uwagi. Ziewa, przysypia i w końcu zasypia przy stole, co jeszcze bardziej oburza Klary. Pani Dobrójska kończy ten fragment uwagą, że nuda bierze się z bezczynności, a Gustaw nie umie zająć się czymkolwiek na serio. Akt I zamyka wyraźne przeciwstawienie: z jednej strony lekkoduch Gustaw i zakochany Albin, z drugiej – Aniela i Klara, które przysięgają nie wychodzić za mąż.