„Bogurodzica” – treść hymnu
„Bogurodzica” jest średniowieczną pieśnią religijną skierowaną do Maryi i Chrystusa. Utwór ma formę modlitwy wspólnotowej. Rozpoczyna go bezpośredni zwrot do Maryi: „Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena Maryja”, a następnie prośba do Matki Bożej, aby wyjednała ludziom łaski u swego Syna: „Zyszczy nam, spuści nam”. W tej części pojawia się także tradycyjny refren „Kyrieleison”, czyli błaganie o zmiłowanie.
Następna część utworu zawiera prośbę skierowaną do Chrystusa. Podmiot zbiorowy prosi Go „Twego dziela Krzciciela, bożycze” o wysłuchanie modlitwy i spełnienie próśb ludzi. Najważniejsza prośba dotyczy życia ziemskiego i wiecznego: „A na świecie zbożny pobyt, / Po żywocie rajski przebyt”. Oznacza to błaganie o dobre, prawe życie na ziemi oraz o zbawienie po śmierci.
W dalszej części utworu pojawia się przypomnienie prawd wiary. Podmiot mówi, że „syn boży” zmartwychwstał i że przez swoją mękę uwolnił ludzi spod władzy diabła. Utwór przypomina, że Chrystus pokonał „starostę piekielnego”, przywrócił człowiekowi nadzieję na życie wieczne i odkupił ludzkość swoją męką. Jest to więc nie tylko modlitwa, ale też wyznanie wiary w zbawcze dzieło Chrystusa.
Kolejne strofy rozwijają obraz odkupienia. Chrystus cierpiał, umarł i zmartwychwstał, a Jego ofiara została przedstawiona jako ratunek dla człowieka. Pojawia się obraz „krwi” przelanej „za nas krześcijany” oraz ran zadanych Jezusowi. W tekście podkreślono, że zbawienie nie zostało wykupione „Ni śrebrem, ni złotem”, lecz „Swą mocą” i ofiarą Chrystusa. W ten sposób pieśń łączy modlitwę z refleksją nad sensem męki i zmartwychwstania.
W zakończeniu utworu pojawia się jeszcze prośba do Maryi, aby prosiła swojego Syna, „Krola niebieskiego”, o ochronę przed złem. Ostatnie słowa „Bychom szli szwyćcy w raj” zamykają hymn nadzieją na zbawienie całej wspólnoty wierzących.