Bohaterowie i problematyka

Najważniejszym bohaterem utworu jest Matka Boska, ukazana jako cierpiąca matka stojąca pod krzyżem. To ona mówi w całym wierszu, zwraca się do ludzi, do Syna i do archanioła Gabriela. Drugą najważniejszą postacią jest Jezus Chrystus, przedstawiony nie jako triumfujący Zbawiciel, lecz jako skatowany i ukrzyżowany Syn. Wspomniany zostaje także archanioł Gabriel, którego dawna zapowiedź radości zostaje skonfrontowana z obecną tragedią. Pojawiają się również „stary, młody” oraz inne matki, do których Maryja kieruje apel o współczucie i modlitwę.

Czas akcji jest jasno wskazany: Wielki Piątek, czyli dzień męki i śmierci Chrystusa. Miejsce akcji nie zostało nazwane wprost, ale z treści wynika, że jest to przestrzeń związana z ukrzyżowaniem Jezusa – pod krzyżem, w chwili Jego konania. Utwór nie opowiada szeroko o całej historii Pasji, lecz skupia się na jednym momencie: cierpieniu matki patrzącej na mękę Syna.

Główny motyw to cierpienie Matki Boskiej. Wiersz pokazuje ją bardzo ludzko, jako matkę, która bezsilnie patrzy na ból dziecka. Ważny jest też motyw matczynej miłości, wyrażony w czułych zdrobnieniach: „Synku miły”. Obok niego pojawia się motyw bezradności – Maryja chce pomóc, ale nie może dosięgnąć ciała Jezusa. Istotny jest również motyw żalu i skargi, bo cały utwór ma formę lamentu, czyli bolesnego monologu. Pojawia się też motyw zestawienia radości z cierpieniem: dawna zapowiedź Gabriela przeciwstawiona jest obecnej rozpaczy.

Problematyka utworu dotyczy przede wszystkim ludzkiego wymiaru męki Chrystusa i bólu matki po stracie dziecka. Wiersz podkreśla współcierpienie Maryi z Synem, a także zachęca odbiorców do współczucia. Jego przesłanie opiera się na pokazaniu, że cierpienie Matki Boskiej jest bliskie zwykłym ludziom i że każdy może odczuć empatię wobec jej bólu. Utwór ma charakter modlitewny i lamentacyjny, a jednocześnie skupia uwagę na ogromie matczynej miłości i na tragicznej samotności Maryi.